logo

Seçime 17 gün kaldı!


Hüseyin Kurt
mavihaber@yandex.com.tr

FİİLİYATTAN RESMİYETE YENİ REJİM

Seçime 17 gün kaldı!

Seçime kalan 17 gün aynı zamanda Türkiye’de bir döneminde sonuna kalan süre!

Türkiye Cumhuriyeti’nde 1921 Anayasası ile uygulanmaya başlayan parlamenter sistem yerini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine bırakıyıor.

Özetle; Rejim yani yönetim şeklimiz değişiyor!

Dünya siyasi tarihinde referandum ve devamında seçim ile rejim değiştiren tek ülke olarak tarihe geçeceğiz.

Peki uyum yasalarının bile son dakikaya bırakıldığı, başbakanlık, bakanlık ve diğer kurum ve kuruluşların yapılarının KHK ile çıkarılan yetki kanunu ile değiştirileceği, neredeyse bul-değiştir yöntemi ile “Başbakan” yazan yerlerin “Cumhurbaşkanı” olarak değiştirildiği bu sistem ne gibi değişiklikler getiriyor?

Yeni sistemde 1921 yılında paşlayan parlamenter sistem sona erdiği gibi Osmanlı’da I. Murad’dan beri (1320’li yıllar) Vezir-i azam, sonraları da Sadrazam denilen ve 1921 sonrası Başvekil denilen 1961 sonrası Başbakanlık makamına denk gelen makam da kaldırılıyor.

Böylece 700 yıllık bir devlet geleneği sona eriyor.

Başbakanlık makamının tüm yetkiler böylece Cumhurbaşkanı’da devrediliyor.

Bu durum Anayasa’nın 104. Maddesinde “Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder” şeklinde tanımlanıyor.

Yeni rejimde Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanları atama ve görevlerine son verme yetkisine sahip olacak.

OHAL döneminde sıkça duyduğumuz Kanun Hükmünde Kararname – KHK yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi – CK geliyor. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile ilgili temek değişiklik ise parlamenter sistemde KHK çıkarma yetkisi TBMM tarafından Bakanlar Kurulu’na verilirken Yeni sistemde “Cumhurbaşkanı’na yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” çıkarabilme yetkisi bulunuyor.

Yeni sistemde Cumhurbaşkanlığı makamı Meclis’in denetimine açık değil!

Fakat bu durum Meclis’te cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlar hakkında soruşturma açmaya engel değil ama soruşturma için meclis milletvekillerinin yarısı yani 300 oy gerekiyor. Burada önemli nokta ise soruşturma komisyonu oluşturulabilmesi için beşte üçünün yani 360 vekilin oy vermesi gerekmesi!.. Komisyon raporu sonrasında Yüce Divana sevk için ise meclisin üçte iki yani 400 oyu gerekiyor.

Yüce Divan, Anayasa Mahkemesi üyelerinden oluşuyor. Anayasa Mahkemesini neredeyse tamamını oluşturan  ise Cumhurbaşkanı! 15 üyeden 12’si Cumhurbaşkanı tarafından seçiliyor.

Yeni sistemde gensoru yok!

Artık Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevden düşürmek için gensoru verilemeyecek.

Bir denetleme mekanizması olan Mecliste bütçe onayı kalkıyor!

Yeni sistemde Meclis’in bütçeyi onaylamaması halinde; “Geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.” Böylece Meclis’in bütçe üzerindeki etkisi de sona ermiş oluyor.

Olağanüstü Hal – OHAL ilanı Cumhurbaşkanı’nın yetkisinde olacak!

Bir kişi 15 yıl Cumhurbaşkanı olabilecek!

Yeni sistemde Cumhurbaşkanı’nın görev süresi, mevcut Anayasa’da olduğu gibi 5 yıl ve bir kişi en fazla 2 dönem Cumhurbaşkanı seçilebiliyor.

Fakat burada önemli bir ayrıntı var; Cumhurbaşkanı’nın 2. döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabiliyor.

Bunlar değişikliklerden bir kısmı!

Yetki kanunu ile devlet yapısı ve idaresi, kamu çalışanları ve bürokrasi üzerinde nasıl değişiklikler olacak göreceğiz.

Sadece mevcut düzenlemeler değil, yeni sisteme uyum için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile birçok yeni düzenlemenin olacağını da şimdiden söylemek ve öngörmek mümkün.

***

Yeni sistem ile ilgili tartışmalar Cumhurbaşkanlığı yetkileri ve Milletvekilliğinin önemsizleşmesi üzerine çok yorumlar yapıldı!

Hatta “meclise ve milletvekilliğine rağbet olmayacak” bile denildi.

Rağbetin olduğunu söyleyebiliriz ama meclisin ve vekilliğin öneminin ve ülke yönetimindeki etkisinin azaldığını söylersek de yanlış olmaz hani!

Ülke yönetiminde son dönemde iki siyasi kavram oluştu; Fiiliyat ve resmiyet!

Türk siyasetinde “fiili durumu resmileştirme” bir düstur olarak kabul edilir ise bu yeni sistem daha çoooook evrilir!..

 

Share
#

SENDE YORUM YAZ

6+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Samsunspor iki attı üç aldı.

    23 Eylül 2018 Makale, Manşet, Spor, Tüm Manşetler

    Uzun bir yolculuktan sonra, Samsun basını olarak İstanbul’daydık. Geçen haftayı puansız kapatan Samsunspor’un İstanbul deplasmanında ne yapacağı ise taraftarlar arasında merak konusuydu… Zor maçtı. Samsunspor Teknik Direktörü Taner Taşkın kadroda revizyona gitti. Eyüpspor karşısında İshak Doğan, Erkam Reşmen, Ramazan Çevik ve Oğuz Gürbulak kadroda Taşkın tarafından yer bulan yeni isimlerdi. *** Geçen haftaya nazaran daha istekli ve daha derli toplu gözüken taraf Samsunspor’du. Kalede Furkan güven verirken; orta saha çok koştu ve çok pas ...
  • Defansımız da maşallah!…

    18 Eylül 2018 Makale, Manşet, Spor, Tüm Manşetler

    SANCAKTEPE 7 PUANA 7. DAKİKADA ULAŞTI Yılport Samsunspor kendi evinde puanlar kaybetmeye devam ediyor. Her maç zor bu ligde. Takımlar da bu sene oldukça kaliteli kadro kurdu. Sammsunspor’da hatırı sayılır, hatta şampiyonluğu hedefleyen, iddialı bir kadro oluşturdu fakat ne yazık ki bu maç dâhil oynanan diğer maçlarda tam takım olamadığımızı, oyun disiplininden uzak bir görüntü çizdiğimizi herkes de gördü. Teknik Direktör Taner Taşkın da ilk golü 7. dakikada kalemizde görünce ceket forra oldu. İyi güzel de bu iş ceket çıkartıp savurmakl...
  • Yanlış nerede?

    18 Eylül 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    GÖRÜNEN KÖY! Samsunspor bu sezon ilk kez evinde kaybetti. Maç için söylenecek çok şey yok artık. Takımın iyi olmadığını herkes görüyor konuşuyor ve yazıyor. Bu yenilgi görenler için; ‘bangır bangır geliyorum!’ diyordu. *** Gördüğünü söylememek, yazmamak bir suç değil midir? Hele de gazeteci olmak isteyen biri olarak gördüğünü ve düşündüğü gerçeği yazmamak cinayetten de öte bir şey değil midir? Fakat; yazdıklarınla bir şeyleri değiştiremiyorsan fazla da bağırmaya çağırmaya gerek yok yani. Zaten, duymak isteyene bir fısıltı yetiyor da ar...
  • Çiftçinin durumu içler acısı!

    17 Eylül 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    SOKMA AKILLI TARIMIN HALİ! Çiftçinin durumu içler acısı! Sağılır bir inekten günde 15-20 kg süt almak için; 5 kg kesif yem versek 8,5 TL İlave olarak; 10 kg yonca 7 TL 10 kg silaj 1,5 TL Günlük bakıcı veya çoban parası 3,3 TL İlaç ve veteriner masrafı 1,2 TL Yem karma ve mazot masrafı ise 0,5 TL Toplamda günlük 22 TL yapıyor!.. Sütün köylük yerde toplama litre fiyatı 1,1 TL En üst verimden günlük 20 L süt verdiğini varsaysak; 20 L x 1,1 TL  = 22 TL Net kar; 22 TL – 22 TL = 0 TL Anlayacağınız el elde baş...