logo

Doğal olarak Karadeniz geliyor…


Hüseyin Kurt
mavihaber@yandex.com.tr

FINDIK ÜRETİCİSİNİN ACINACAK HALİ!.. 

Bu aralar herkes fındığı konuşur oldu. Malum 2 milyon üreticiyi ilgilendiren bir konu…

E malumunuz fındık denilince de akla doğal olarak Karadeniz geliyor.

Ülke olarak dünya fındık üretiminde açık ara ilk sıradayız.

2016 yılı fındık üretimimiz 420 bin ton.

2015 yılı üretimimiz ise 646 bin tondu.

Üretimdeki yıllara göre farklılıklar bizi yanıltmasın çünkü fındık periyodisite yani bir yıl fazla veren, bir yıl az veren bit meyve türü olduğu gibi ilkim şartları da verim ve üretime temel etmendir.

Örneğin 2015 yılında dönüme verim ortalama 92 kg iken 2016 yılında verim 60 kg oldu.

Konumuz fındık piyasası, fındık fiyatları ve fındığın geleceği.

2016 yılı verilerine göre dünyadaki fındık üretiminin %73’e yakını Türkiye yapılıyor.

Türkiye’nin 2,5 milyar Dolar olan fındık ihracat geliri neredeyse 20 milyar dolar  ihracat yapan “otomotiv sektörü” ile eşdeğer katkıya sahip.

Türkiye’de 2014 yılına kadar fındık ihracatının %70’e yakını tek bir yerli firma üzerinden yapılıyordu. Aynı firma 2014 yılında İtalyanlara satıldı ve ihracattaki yaklaşık oranlar halen daha geçerli.

2013 yılı sonrasında Türk fındığındaki ana aktör firmalar; Ferrero (İtalya) ve yan şirketi Stelliferi (İtalya), Olam (Singapur) ve Noor (ABD) oldu.

Dünya fındık üretiminde 2010 yılında %73 olan payımız, 2012 yılından sonra yıllar içinde düzenli olarak azaldı.

2012 – % 74
2013 – % 67
2014 – % 63
2015 – % 65
2016 – % 58

İtalya’nın Türk fındığı ve Türk fındık piyasası üzerindeki etkilerini 2013’den 2016 yılına kadar her yıl düzenli olarak her yıl dünya üretimindeki ortalama %4 lük bir pazar payı kaybı incelenmesi gereken bir konudur.

Eğer duruma müdahale olmaz ise 2020 yılında %50 olacak olan pazar payımız 2025 yılında %35’lere düşer ise şaşırmamak gerek. 

Türkiye’de ki fındık üreticisine yıllardır verilen aflatoksin eğitimine rağmen sırf Türk fındığının imajını uluslararası piyasalarda “kara liste”ye aldırtmak suretiyle İtalyanların 2016 yılındaki haberler fındıkta İtalyanların tekelleşme çabalarının bir kanıtıdır.

İtalya sadece Türkiye’de değil tüm dünyada fındıkta tekelleşme hedefinde…

İtalyan firması Ferrero ve %100 sahibi olduğu yan şirketi Stelliferi’nin, Singapurlu firma ile dünya fındık piyasasındaki fiyatı belirledikleri bir gerçektir.

Konu sadece tekelleşme ve fiyat politikaları değil aslında!

Konunun birde diğer boyutu olan üretim, verim ve çiftçi tarafı var.

Şunu başta söylemek gerek; Türkiye fındık üretiminde lider ama fındık veriminde yerlerde sürünüyor. Dünyada fındık üretimine yönelen İtalya, ABD, Azerbaycan, Gürcistan, İspanya ve Çin gibi ülkelerdeki dönüme verimler dudak uçuklatır cinsten.

Örneğin Türkiye’de dönüme fındık verimi 80-90 kg iken bu rakam bazı ülkelerde 300-400 kg’a kadar çıkmaktadır.

Yani bizim fındık üretimimizden 3-4 kat daha fazla.

Verimin düşük olması Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki konumunu da direkt etkilemektedir.

Şöyle ki; Bahçelerdeki fındık ocaklarının yaşlı olması, yetiştirme tekniği, bahçelerin tarımsal mekanizasyona uygun olmaması, modern ve yeni bahçe tesislerinin olmaması gibi sorunlar fındık üretiminde verimliliği ve sürdürülebilirliği etkilemektedir.

Fındık üretiminde yerli büyük yetiştiricilere, geniş ve modern bahçelere ihtiyaç vardır.

Eğer bu önlemler alınmaz ise Karadeniz bakımsız bir fındık ormanı haline gelir ki birçok çiftçi fındığını toplamak ile toplamamak arasında her yıl arafta kalmaktadır.

Fındık fiyatlarına gelince;

Uzun yıllar fiyat ortalamasına bakıldığında fındığın ortalaması 12 TL civarında. Son 10 yılın en yüksek fiyatı Şubat 2015 yılında 7,21 dolar karşılığı olan 17,78 TL.

Doları bugünkü kurdan hesaplarsak bu rakam 25,16 TL ediyor!

Bugünkü fındık fiyatını dolar bazında değerlendirirsek bu rakamları en yakın Ekim 2012 yılında görmüş.

Dolar bazlı hesaplamada son 5 yılın aylara göre fındık fiyat ortalaması 4,05 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 14 TL yapıyor. 

Son 10 yılın aylara göre fındık fiyat ortalamasında ise fiyat ortalama 3,50 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 12,20 TL yapıyor.

Yani görünüyor ki fındık fiyatı alım fiyatı ortalama 12 – 13 TL civarında olmalı veya çok yakında olacak…

Sonuç olarak;

Fındık fiyatı rekolte açıklamalarına göre düşük olup olması gereken fiyat bugün için 12 TL civarındadır.

Fındık bahçelerinin ivedilikle yenilenmesi ve tarımsal mekanizasyona uygun hale getirilmedi gerekmektedir.

Büyük fındık üreticileri desteklenmeli ve verime yönelik yeni dikim teknikleri ile modern ve geniş bahçeler tesis edilmelidir.

Araştırma enstitüleri ve üniversiteler verime yönelik olarak bilgilerini ve pratiklerini üreticiler ile gerçek manada paylaşmalıdır.

***

Dünya fındık üretiminde eğer üretim tekniği ve verim olarak da dünya lideri olur isek ancak o zaman sürdürülebilir bir liderlik söz konusu olabilir. Yoksa yakın gelecekte bakmışsınız Çin gibi özel önem veren bir ülke liderliğimizi elimizden alıvermiş olacak…

Gözün olanı görmesine rağmen “aklın olacağı görmesi” dileğiyle…

Share
#

SENDE YORUM YAZ

2+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Samsunspor iki attı üç aldı.

    23 Eylül 2018 Makale, Manşet, Spor, Tüm Manşetler

    Uzun bir yolculuktan sonra, Samsun basını olarak İstanbul’daydık. Geçen haftayı puansız kapatan Samsunspor’un İstanbul deplasmanında ne yapacağı ise taraftarlar arasında merak konusuydu… Zor maçtı. Samsunspor Teknik Direktörü Taner Taşkın kadroda revizyona gitti. Eyüpspor karşısında İshak Doğan, Erkam Reşmen, Ramazan Çevik ve Oğuz Gürbulak kadroda Taşkın tarafından yer bulan yeni isimlerdi. *** Geçen haftaya nazaran daha istekli ve daha derli toplu gözüken taraf Samsunspor’du. Kalede Furkan güven verirken; orta saha çok koştu ve çok pas ...
  • Defansımız da maşallah!…

    18 Eylül 2018 Makale, Manşet, Spor, Tüm Manşetler

    SANCAKTEPE 7 PUANA 7. DAKİKADA ULAŞTI Yılport Samsunspor kendi evinde puanlar kaybetmeye devam ediyor. Her maç zor bu ligde. Takımlar da bu sene oldukça kaliteli kadro kurdu. Sammsunspor’da hatırı sayılır, hatta şampiyonluğu hedefleyen, iddialı bir kadro oluşturdu fakat ne yazık ki bu maç dâhil oynanan diğer maçlarda tam takım olamadığımızı, oyun disiplininden uzak bir görüntü çizdiğimizi herkes de gördü. Teknik Direktör Taner Taşkın da ilk golü 7. dakikada kalemizde görünce ceket forra oldu. İyi güzel de bu iş ceket çıkartıp savurmakl...
  • Yanlış nerede?

    18 Eylül 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    GÖRÜNEN KÖY! Samsunspor bu sezon ilk kez evinde kaybetti. Maç için söylenecek çok şey yok artık. Takımın iyi olmadığını herkes görüyor konuşuyor ve yazıyor. Bu yenilgi görenler için; ‘bangır bangır geliyorum!’ diyordu. *** Gördüğünü söylememek, yazmamak bir suç değil midir? Hele de gazeteci olmak isteyen biri olarak gördüğünü ve düşündüğü gerçeği yazmamak cinayetten de öte bir şey değil midir? Fakat; yazdıklarınla bir şeyleri değiştiremiyorsan fazla da bağırmaya çağırmaya gerek yok yani. Zaten, duymak isteyene bir fısıltı yetiyor da ar...
  • Çiftçinin durumu içler acısı!

    17 Eylül 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    SOKMA AKILLI TARIMIN HALİ! Çiftçinin durumu içler acısı! Sağılır bir inekten günde 15-20 kg süt almak için; 5 kg kesif yem versek 8,5 TL İlave olarak; 10 kg yonca 7 TL 10 kg silaj 1,5 TL Günlük bakıcı veya çoban parası 3,3 TL İlaç ve veteriner masrafı 1,2 TL Yem karma ve mazot masrafı ise 0,5 TL Toplamda günlük 22 TL yapıyor!.. Sütün köylük yerde toplama litre fiyatı 1,1 TL En üst verimden günlük 20 L süt verdiğini varsaysak; 20 L x 1,1 TL  = 22 TL Net kar; 22 TL – 22 TL = 0 TL Anlayacağınız el elde baş...