logo

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi…


Hüseyin Kurt
mavihaber@yandex.com.tr

DEVLETİN YAPISINI DEĞİŞTİRMEK

Seçimler baskın olunca alelacele uyum adına düzenlemeler yakmak gerekiyor.

Zaman o kadar dar ki; Neredeyse yasalarda geçen “Cumhurbaşkanı” ibaresi metinlerde bul-değiştir yapılarak “Başbakan” yapılıyor.

Referandumdan bugüne geçen 12 aylık süreyi meclis iradesinde değerlendiremediğimiz gibi “Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemi” için gereken uyum değişiklikleri kanun yerine KHK düzenlemeleri ile 1 aya sıkıştırılarak yapılacak.

Bu durum referandum sonrası mecliste ihmal edilen düzenlemeleri çıkarma yetkisini meclis iradesinden alarak OHAL’de KHK’lar ile bürokratlara devretmektir.

Demokrasi ve millet iradesi adına sakıncalı bir durumdur.

Parlamenter Hükümet Sistemi yerine Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” dediğimiz ve dünyada bir örneği daha olmayan bu sistemi daha tartışamadan, neler getirip neler götüreceğini mecliste taraflarından dinleyemeden bir KHK ile düzenlemeler toptan çözülecek.

Hal bu ki; Dünya tarihinde ihtilaller, devrimler, savaşlar, iç çatışmalar olmadan değişmemiş rejimi referandum ve devamında seçimlerle değiştirecek olan Türkiye Cumhuriyeti, devamında bir kaos ve karmaşa yaşamamak adına uyum ile ilgili düzenlemeleri KHK yerine mecliste kanunlar ile yapmalıydı.

Rejim değişikliği ile mecliste bulunan milletvekillerinin bir nevi “encümen” durumuna dönüşeceği bu düzende devlet yapısından da birçok değişikler olacak.

Bu değişiklikler ile ilgili olarak Başbakan tarafından TBMM’ye 08.05.2018’de sunulan “6771 sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Konusunda Yetki Kanun Tasarısı” içerisinde birçok işaret ve izleri barındırıyor.

Yasa tasarısıyla, yasama yetkisinin, yani Meclis İçtüzüğünü ve kanuni düzenlemeleri yapma yetkisinin, Anayasa’nın 7. maddesi ile çelişecek bir şekilde Hükümete devri istenmekte.

Sadece kanuni düzenlemeler değil, buna bağlı kararnameler de mecliste tartışılamayacak, denetlenemeyecek, gerekli düzeltmeleri önerip değiştirtemeyecek ve yasalaştırılamayacak.

Özetle; Böylesi bir süreçte “kervanı yolda düzmek” misali aceleye getirilmiş ve üzerinden “millet iradesi” olan meclis yerine hataya ve yanıltmaya açık “bürokratlar iradesinde” düzenlemeler yapmak çok doğru ve sağlıklı bir yöntem değil.

Nihayetinde bürokratlar iradesinde yapılacak olan düzenlemeler anayasa dışı bir yol olarak değerlendirilebilir.

***

Peki, bu düzenlemeler ile devletin idari yapısında görünen muhtemel değişiklikler neler;

Öncelikle adına Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi denilen yeni rejim ile devlet yeniden yapılandırılacağında mutabık kalmak gerek.

Bu kapsamda 8 Mayıs 2018 itibariyle gönderdiği yetki kanunu tasarısıyla hem uyum yasalarını hem de bakanlıkları ve bakanlık bağlı ilgili/ilişkili kuruluşları yeniden yapılandırarak görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyecek.

Burada önemli bir nokta var;

Bu yetkinin yürürlük tarihi, Cumhurbaşkanı’nın 24 Haziran’da seçilerek yeni görevine başladığı tarihe kadar geçerli olacak.

Görünen o ki;

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü MTA kapanacak ve Enerji Bakanlığı’nın Maden İşleri Genel Müdürlüğü ile birleşecek.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür ve Turizm olarak ayrılacak. Muhtemelen Kültür ve Vakıflar bir arada yeni bir yapı tesis edilecek.

Avrupa Birliği Bakanlığı kaldırılarak Dışişleri Bakanlığı ile birleştirilecek.

Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın Gençlik kısmı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlanacak. Spor Genel Müdürlüğü de kalkabilir.

Burası önemli;

Belediyeler bağlı oldukları İçişleri Bakanlığı’ndan alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na aktarılacak. Bu arada bakanlığın adına yetki alanından dolayı Yerel Hizmetler gibi bir ilave yapılabilir.

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığından alınarak muhtemelen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlanacak veya yeni bir bakanlık tesis edilecek.

Bu değişiklik ses getirir;

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Sosyal Güvenlik yani SGK tarafı eskiden olduğu gibi Sağlık Bakanlığı’na bağlanacak.

Bir değişim de Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nde görünüyor;

DSİ, bağımsız bir genel müdürlük olmayacak. Büyük bir ihtimalle Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın ana hizmet birimi olacak. Taşra teşkilatıise muhtemelen Orman ve Su İşleri Bakanlığı’na devredilecek.

Ve olası birçok idari ve yapısal düzenlemeler…

***

Tabi ki bunlar birer öngörü!..

Bu öngörülere sahip olmak için devletin yapısını biraz bilir ve yetki kanun tasarısının maddelerini yorumlarsanız karşınıza bazı doğrular çıkıyor.

Bu düzenleme ile en azından yetki ve idari açıdan birbirine girmiş bakanlık ve bağlı kuruluşların sevk idaresi devlet nezdinde daha yönetilebilir bir hal alacak görünüyor.

Ama verimlilik ve idari açıdan neler getirip neler götüreceğini de takip etmek gerek.

Share
#

SENDE YORUM YAZ

10+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Önüne gelen aday adayı?…

    13 Kasım 2018 Makale, Manşet, Siyaset, Tüm Manşetler, Üst Haber

    ENFLASYON’A ALIŞTIK DA!... Enflasyon denilen bu zatı muhterem bize iyi alıştı… Sanki dünyada başka ülke yokmuş gibi ülkemize demir attı!... Daha dün ekonomide boy gösteren enflasyon şimdi de siyasete el attı!... Anlayacağınız yerel seçimler yaklaştı… Aday adayları enflasyonu yaşanıyor!... Önüne gelen aday adayı?... Neden dersiniz???... Bunların birçoğu aday olacaklarından değil, sonrasında bir köşe kapmak için!... Çapı olmayandan tutun da bir koyun güdemeyene varıncaya kadar aday adayları ortalıkta dolaşıyor!... En...
  • Keçiörengücü sabırla ve inatla oynadı!…

    12 Kasım 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    KEÇİ İNADI! Samsunspor, Keçiörengücü’nü ağırladı. Eski Samsunsporlu Erdi Dikmen Samsunspor’a karşı forma giyerken; yine Samsunsporlu olan Alperen Pak da Keçiörengücü’nde yedekteydi. Oğuz Gürbulak da Samsunspor’da yedekte sahaya çıktı. Kırmızı-beyazlılarda maç öncesi tek hedef vardı; kazanmak. *** Kontrollü başladı müsabaka… Samsunspor topa sahip olmaya çalıştı. Rakip de oyunu hiç bırakmadı. Sahada kıyasıya bir mücadele vardı. İlk yirmi dakikada net gol pozisyonu yoktu maçta. Samsunspor istediği oyunu ve baskıyı rakibine kabul ettirem...
  • Hadi Keçinin inadını anladık da!…

    11 Kasım 2018 Makale, Manşet, Politika, Spor, Tüm Manşetler, Üst Haber

    HOCA OLMAYA GEREK Mİ VAR!... Samsunspor son haftalarda iyi oynamıyordu… Sonucunda da rakiplerine karşı üstünlük sağmada zorlanan bir Samsunspor izliyorduk!... Sonuca gitmede de zorlanan Samsunspor gol yollarında sıkıntılar çekiyordu!... Anlayacağınız gol atamıyoruz!... Neden gol atamazsın?... Oyunu rakip ceza alanına yıkmazsan gol atamazsın!... Samsunspor Keçinin inadına yenildi diyebiliriz!… Hocamız ilk yarıyı kendi sahasında kabul ederek oynamaz mı? Hücumda çoğalamayan Samsunspor 45 dakika boyunca bir pozisyon bile ...
  • Bu davanın neferidir…

    02 Kasım 2018 Makale, Manşet, Tüm Manşetler

    Erdoğan Bayraktar… Bu şehrin evladı yüksek tahsilli bir ailenin çocuğu… O zaman örnek okullarından karma ortaokulu ve Trabzon Lisesi Mezunu yüksek tahsilini Yıldız kültür Üniversitesinde yapmış, doktorasını tamamlayarak kendi işini kurup ticaret atılmış… Zamanın İstanbul Büyükşehir belediye başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Yol arkadaşı olunca KİPTAŞ Genel müdürüne getirilmiş… Fakiri, fukarayı, garibanı düşük maaşlı memurları ev sahibi yapmış, Başkanı Erdoğan Pınarhisar Cezaevine gidince Ankara Metropol’un başına getirilmiş inanılmaz işlere...